Knipperlicht

Eerder dit jaar las ik het succesvolle Intermezzo, de vierde roman van de Ierse schrijfster Sally Rooney (zie hier de weblog). Ik kocht daarna een tweetal eerdere romans van haar, en las eerst Normale mensen, een roman uit 2019 - ik las de 37ste druk van de Nederlandse vertaling! Met een boek als een meesterwerk betitelen moet je voorzichtig zijn; ook met superlatieven, zoals het citaat op het achterplat uit een Volkskrant-recensie waarin gesproken wordt van 'verbijsterend meesterschap'. Maar goed, Normale mensen is wel een goede roman, wat mij betreft vooral omdat het in de kern over een heel alledaags verschijnsel gaat: het ontstaan van een vriendschap tussen twee jongelui, later liefde inclusief alle (on)zekerheden die daarbij horen, de invloed van leeftijdgenoten enzovoort. Door de directe stijl van Rooney - zonder al te veel omhaal van woorden zegt ze hoe het is en gaat - lees je een verhaal zoals het in het werkelijke leven heel vaak zo gaat. Eigenlijk weinig bijzonders zou je denken, maar je leest het boek vol concentratie. De andere roman die ik kocht komt hier zeker ook spoedig voorbij.

Nieuw

Artificial Intelligence (AI) is helemaal hot, en wellicht gaat het voor een revolutie zorgen in veel aspecten van ons leven, vergelijkbaar met voorheen internet en de smartphone. Ruim twee jaar geleden liet ik ChatGPT een weblog over een boek van Jeroen Brouwers schrijven (zie hier), maar dat was eigenlijk het eerste en laatste wat ik met AI deed. Ik vond dat ik te oud en eigenwijs ben om me erin te verdiepen (het-zal-mijn-tijd-wel-durensyndroom, zoiets...) maar gaandeweg werd ik er toch steeds meer in geïnteresseerd. Bij een eerder bezoek aan het vaderland zag ik bij een vriend het boek Co-intelligentie. Slimmer werken met AI van Ethan Mollick liggen en ik dacht: ik koop het op Schiphol op mijn weg naar huis. Maar die bijna 30 euro voor een hoogstwaarschijnlijk oppervlakkig managementboekachtig verhaal vond ik te veel. Bij het laatste bezoek aan Nederland kreeg ik het boek van die vriend te leen en ik las het grotendeels op kruishoogte in vliegtuigen. Het is een interessant boek, beter dan verwacht. Het biedt een overzicht van de mogelijkheden van AI (niet alleen ChatGPT) en wijst ook vooruit in de tijd. We staan immers nog maar aan het begin van de ontwikkeling ervan, en over twee, vijf of acht jaar zal de kennis uit dit boek waarschijnlijk achterhaald, en de impact van AI exponentieel veranderd zijn. De moestuin twee steken diep omspitten kan niet met AI (helaas), maar alles wat we digitaal doen zal erdoor beïnvloed of wezenlijk veranderd worden. Dat is de boodschap van dit boek. Ik weet echter nog steeds niet of ik me er nog verder in ga verdiepen. Ik heb me wel geabonneerd op de nieuwsbrieven die je via de QR-code in dit boek kunt ontvangen.

(On)bewust

Zo'n vijf jaar geleden las ik vier boeken van de Nijmeegse hoogleraar Psychologie Ab Dijksterhuis. Zie hier de laatste, en in die weblog ook links naar de eerder gelezen boeken. Ik kocht in die tijd ook een vijfde boek, maar dat bleef al die jaren op mijn plankje met te lezen boeken staan. Tot nu; ik las het hoofdzakelijk op de vliegvelden en in de vliegtuigen vanuit Lissabon via Milaan naar Nederland en terug. Vliegen is wachten in overprikkelde omgevingen, en dan kun je het best met een koptelefoon met omgevingsgeluidonderdrukking een niet al te ingewikkeld boek lezen. Het slimme onbewuste. Denken met gevoel is - ik kan wel zeggen - een typisch Dijksterhuis-boek. Aardig om te lezen, populair-wetenschappelijk en niet al te diepgaand. De boodschap is vrij eenduidig en die wordt door korte, heldere beschrijvingen van wetenschappelijke onderzoeken onderbouwd. Uit de titel (en ook het omslagbeeld) wordt die boodschap al duidelijk. In tegenstelling tot wat velen denken wordt ons denken en doen niet geleid door rationaliteit, maar vooral bepaald door ons onbewuste. En op dat onbewuste hebben we weinig invloed. We zijn wie we zijn en dat onbewuste is moeilijk te beïnvloeden. Geen schokkend verhaal, maar wel prettig leesbaar.