26 augustus 2026

Minder

Ik was in de zomer in Maastricht en liep daar een cadeauwinkeltje in met voornamelijk artistiekerige ansichtkaarten, spelletjes, posters en ook wat boekjes her en der. Daar zag ik A Simpler Life. A guide to greater serenity, ease and clarity, zonder auteursnaam maar van The School of Life. Als je erop googlet kom je op een zweverige management/consultant-website terecht die je het pad naar mental wellbeing belooft. Vooruit maar. In dat winkeltje bladerde ik door dat boekje en las wat aardige passages, en het was een mooi vormgegeven boekje bovendien, dus gewoon gekocht. De boodschap is gemakkelijk samen te vatten: minder en simpeler. Werk, vriendschappen en persoonlijk leven, culturele activiteiten: minder en simpeler. Nu ben ik ruim vijf jaar geleden verhuisd van Amsterdam-Oudzuid naar een plek in centraal Portugal waar alleen de hanen en een enkele blaffende hond geluid voortbrengen enzovoort enzovoort, dus veel wat in dit boekje staat doe ik eigenlijk al, maar de bijzonderste aanbeveling vond ik wel deze: lees niet meer boeken, maar juist minder en dan alleen de essentiële, en herlees die. Bij muziek doe ik dat eigenlijk wel al: ik keer steeds weer terug naar dezelfde handvol symfonieën, concerten en opera's et cetera, maar boeken herlees ik eigenlijk nooit, en wil ik alleen maar meer, meer, meer, zoals deze weblog ook bewijst. Enfin, wat je er ook van vindt, het blijft een fraai uitgegeven boekje dat eigenlijk weinig bevat dat een weldenkend mens ook niet zelf kan bedenken. 

23 augustus 2026

Einde

Ik ben op een leeftijd waarop mijn ouders en die van een aantal vrienden overlijden, dan wel op (hoog)bejaarde leeftijd aan het aftakelen zijn, niet meer zelfstandig kunnen wonen maar dat nog wel doen, al dan niet tegen beter weten in, et cetera. Met die vrienden had en heb ik soms gesprekken over het levenseinde. Ofwel naar mijn idee: we worden allemaal op dezelfde manier geboren, maar gaan allemaal op een andere manier dood. Het recept voor een ideale manier om dood te gaan is er niet. De Amerikaanse schrijfster Lionel Shriver heeft nogal controversiële overtuigingen, maar haar roman Tot de dood ons scheidt uit 2021 (vertaling van: Should We Stay or Should We Go) is een geweldig boek. Een echtpaar van in de vijftig besluit om op hun tachtigste een einde aan hun leven te maken. De lange lijdensweg van haar vader en de wens om de Engelse gezondheidszorg niet nodeloos te belasten, zijn redenen voor dit besluit. Ze werken allebei in de gezondheidszorg in Engeland, de NHS, kunnen daardoor aan de pillen komen om hun plan op een gemakkelijke manier ten uitvoer te brengen, en na hun besluit gaat het leven vrolijk door. Totdat hij tachtig wordt, en omdat zij een jaar jonger is, besluiten ze het nog een jaartje uit te stellen. Maar dan is het moment toch echt daar. Tot de dood ons scheidt biedt na een inleidend hoofdstuk twaalf verschillende scenario's over de afloop van het voorgenomen besluit. Uiterst ingenieus, bijzonder grappig en soms hilarisch. Ik verklap er geen een, maar ze zijn alle totaal verschillend en bijzonder origineel. Shriver strooit er bovendien een flinke dosis ironie, maatschappijkritiek en regelrechte humor overheen; je leest het met een brede glimlach en soms schaterlachend. Het inleidende hoofdstuk is niet goed. Daarin komt het echtpaar al discussiërend tot hun beslissing, maar in die discussie worden dingen gezegd die echtparen van elkaar weten. Duidelijk bedoeld om de lezer de ingrediënten van het (laatste avond)maal aan te reiken. Dat had beter gekund. Maar goed, ook de beste opera's hebben soms een wat zwakke ouverture en beginscène voordat het meesterwerk zich openbaart. Een verrukkelijke roman.

16 augustus 2026

Zetje

Ik las vorig jaar en het jaar daarvoor enkele mooie boeken van Adriaan van Dis, zie hier de laatste weblog van ruim een jaar geleden en daarin de links naar die daarvoor. Of anders gewoon via de auteursindex hiernaast. In de nadagen van zijn leven is Van Dis goed op dreef! Begin dit jaar verscheen zijn nieuwste roman Alles voor de reis met als ondertitel Een roman over liefde en leugens. Het is een prachtige roman, maar ook een die je voor een dilemma plaatst. In deze roman beschrijft de ik-figuur over de liefde van zijn leven die in een hospice haar laatste weken leeft. Beschrijvingen van het hier en nu en herinneringen aan hun 30-jarige vriendschap wisselen elkaar af. Allemaal prachtig beschreven, in wat zo mooi een requiemroman heet. Een roman is een roman, en je mag in principe nooit de ik-figuur met de auteur vereenzelvigen, maar de feiten zijn wel zo: Van Dis had lange tijd een relatie met Ellen Jens, die o.a. zijn tv-programma Hier is... Adriaan van Dis regisseerde, terwijl Jens tegelijkertijd getrouwd was met Wim T. Schippers, die afgelopen juni overleed. In de roman wordt Schippers niet bij naam genoemd, wel als de Ander. Voor Schippers had het leven na het overlijden van Jens in november 2023 niet zoveel betekenis meer, zo heeft hij zelf verklaard. Enfin, Jens was dus voor zowel Schippers als Van Dis de grote liefde. Ik las deze roman na het overlijden van Schippers, en dan lees je het boek toch ook met in het achterhoofd de vraag waarom van Dis besloot deze roman te publiceren terwijl Schippers nog leefde, wetende dat Schippers die dubbelliefde van zijn vrouw nooit echt accepteerde, maar uit grote liefde voor haar dat wel moest wilde hij haar niet verliezen. De roman verscheen afgelopen januari, Schippers overleed in juni. Een complottheorie ligt dan voor de hand. Jens werd 83 jaar, Schippers eveneens 83, en Van Dis is momenteel 79, dus het is bejaardengedoe. Sowieso een prachtige roman!

09 augustus 2026

Schat

Een klein jaar geleden las ik de eerste waddenthriller van Matthijs Deen, zie hier, en nu de tweede. Het is geen opeenvolgede serie, maar net als bij de thrillers van Cavanagh (de laatste hier) of Connelly (bijvoorbeeld hier) is de 'oplossende' hoofdpersoon steeds dezelfde advocaat of inspecteur. In De duiker wordt bij een wrak vol duur koper ook een stoffelijk overschot van een duiker ontdekt. Bij Cavanagh nemen de spanning en sensatie per hoofdstuk toe; bij Deen wordt het eigenlijk nergens echt spannend, maar is de puzzel het belangrijkst. De ontbrekende stukjes worden uteindelijk iets te terloops gelegd, maar de couleur locale van de Wadden en de heen en weer varende schepen worden door Deen prachtig beschreven. Je ruikt de zee.