Ik ben op een leeftijd waarop mijn ouders en die van een aantal vrienden overlijden, dan wel op (hoog)bejaarde leeftijd aan het aftakelen zijn, niet meer zelfstandig kunnen wonen maar dat nog wel doen, al dan niet tegen beter weten in, et cetera. Met die vrienden had en heb ik soms gesprekken over het levenseinde. Ofwel naar mijn idee: we worden allemaal op dezelfde manier geboren, maar gaan allemaal op een andere manier dood. Het recept voor een ideale manier om dood te gaan is er niet. De Amerikaanse schrijfster Lionel Shriver heeft nogal controversiële overtuigingen, maar haar roman Tot de dood ons scheidt uit 2021 (vertaling van: Should We Stay or Should We Go) is een geweldig boek. Een echtpaar van in de vijftig besluit om op hun tachtigste een einde aan hun leven te maken. De lange lijdensweg van haar vader en de wens om de Engelse gezondheidszorg niet nodeloos te belasten, zijn redenen voor dit besluit. Ze werken allebei in de gezondheidszorg in Engeland, de NHS, kunnen daardoor aan de pillen komen om hun plan op een gemakkelijke manier ten uitvoer te brengen, en na hun besluit gaat het leven vrolijk door. Totdat hij tachtig wordt, en omdat zij een jaar jonger is, besluiten ze het nog een jaartje uit te stellen. Maar dan is het moment toch echt daar. Tot de dood ons scheidt biedt na een inleidend hoofdstuk twaalf verschillende scenario's over de afloop van het voorgenomen besluit. Uiterst ingenieus, bijzonder grappig en soms hilarisch. Ik verklap er geen een, maar ze zijn alle totaal verschillend en bijzonder origineel. Shriver strooit er bovendien een flinke dosis ironie, maatschappijkritiek en regelrechte humor overheen; je leest het met een brede glimlach en soms schaterlachend. Het inleidende hoofdstuk is niet goed. Daarin komt het echtpaar al discussiërend tot hun beslissing, maar in die discussie worden dingen gezegd die echtparen van elkaar weten. Duidelijk bedoeld om de lezer de ingrediënten van het (laatste avond)maal aan te reiken. Dat had beter gekund. Maar goed, ook de beste opera's hebben soms een wat zwakke ouverture en beginscène voordat het meesterwerk zich openbaart. Een verrukkelijke roman.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten