Spaghetti

Als ik naar het oorspronkelijke vaderland reis, bezoek ik steevast een boekwinkel om boeken te kopen; stel je voor dat ik niks meer nieuws te lezen heb hier in mijn midden-in-het-niks-oase in centraal-Portugal. Ondertussen puilt mijn boekenhoek met nog te lezen boeken uit. Heerlijk. Bij de laatste bezoeken aan Nederlandse boekhandels ontkwam je niet aan hele stapels en wanden met Oroppa, de eerst door de Volkskrant en daarna door vele andere media de hemel ingeprezen debuutroman van Safae el Khannoussi, een Nederlandse met Marokkaanse achtergrond. Het verscheen in augustus 2024, precies een jaar geleden, en ik kocht het afgelopen mei, de twaalfde druk. Een mysterieuze roman waar ik niet himmelhoch jauchzend over ben. Citaat van de website van Tzum waar het over gaat: De roman draait om de kunstenares Salomé Abergel, die uit haar huis in de Rivierenbuurt van Amsterdam is verdwenen, terwijl haar zoon Irad Abergel een kroeg in Parijs runt, die een soort thuishaven is voor duistere figuren aan de rand van de samenleving. Het meisje Hind dat op Salomés huis moet passen, vindt in de kelder schilderijen waar ze ’s nachts van wakker ligt. Het is echter een maalstroom. Tzum: Deze maalstroom wordt veroorzaakt doordat de verteller verhaallijnen op een nogal overrompelende manier stapelt: je stuit op een onbekend personage dat een verhaal vertelt waarin een personage voorkomt dat een verhaal vertelt over een personage dat een verhaal vertelt, enz. Het is alsof je een zijweg neemt van de hoofdweg, daarna nog een zijweg en nog een, totdat je geen idee meer hebt welke richting je op loopt. En dat is precies waar ik vastloop als lezer. Er worden figuren geïntroduceerd (zoals ergens aan het begin, de zeven slapers) die je daarna niet meer tegenkomt, terwijl je verwacht dat die een rol gaan spelen in het verhaal; waarom deze anders uitgebreid beschreven? Ik houd van romans die een heldere verhaallijn hebben, waarin alles mag gebeuren wat (on)voorstelbaar is, maar waar de puzzel uiteindelijk wel volledig gelegd wordt. En dat had ik met dit boek niet. Enfin, ik las het boek uit, met minder lange tanden dan Het lied van ooievaar en dromedaris van Anjet Daanje (zie hier), maar dat komt ook doordat El Khannoussi minder de schijn van complexiteit wekt. Het kan zijn dat deze debuutroman een puzzelstuk is in een omvangrijk oeuvre, maar als roman op zichzelf teveel los zand.