Ik had nog nooit een overzichtswerk over de middeleeuwen gelezen, de periode van zo'n 1000 jaar tussen pakweg 500 en 1500. Dat die periode-aanduiding uiterst discutabel is, evenals dat het een lange periode van stilstand (de donkere middeleeuwen) zou zijn, bewijst wel dit boek van Dan Jones. In Van Rome tot Rome. Een nieuwe geschiedenis van de middeleeuwen laat hij zien dat er op allerlei fronten ontzettend veel gebeurde, van oost tot west. Hij geeft in de inleiding toe dat de kern van de aandacht in Europa ligt - waren er middeleeuwen in Zuid-Amerika of Afrika? - maar dat is toch ook waar ik meer over wilde weten: de Europese middeleeuwen als periode zoals ik erover geleerd/gehoord heb. Dit boek is een mooi begin. Jones behandelt in 16 hoofdstukken evenzovele groepen mensen, en hangt daar ingenieus een stapsgewijze ontwikkeling aan op. Hier komen ze, in volgorde van behandeling, en grotendeels dus ook de chronologie van de tijd volgend: Romeinen, Barbaren, Byzantijnen, Arabieren, Franken, Monniken, Ridders, Kruisvaarders, Mongolen, Kooplieden, Geleerden, Bouwers, Overlevers, Vernieuwers, Zeevaarders, Protestanten. Er wordt enorm veel ver- en heroverd, geroofd, geplunderd, in de as gelegd, verkracht en uitgemoord in dit boek. In het hoofdstuk over de overlevers staat de grote pestepidemie van 1347-1351 centraal, die eenderde van de Europese bevolking het leven kostte. Maar ook de Mongolen en de Kruisvaarders konden er wat van. De Mongolen hadden een aparte maar doeltreffende aanpak om bij hun veroveringen richting het westen niet te veel energie hoeven te besteden aan het onder de duim houden van het veroverde achterland. Als een stad zich vrijwillig overgaf en zich onder het regime van de Khans plaatste, werd het gespaard. Maar bij enige vorm van verzet werd de stad belegerd, omsingeld en na verovering volledig uitgemoord en platgebrand. Enfin, dit boek biedt over de belangrijkste gebeurtenissen en ontwikkelingen tijdens de middeleeuwen een aantrekkelijk overzicht.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten