30 november 2005

Harry Potter 6

Eindelijk Harry Potter en de Halfbloed Prins kunnen uitlezen vandaag. Ik kocht het boek op de dag van verschijnen (19 november) en ben er toen ook in beginnen te lezen, maar door drukte kwam ik er nauwelijks aan lezen toe. Aan de kwaliteit lag het niet, want ondanks de hype en het circus eromheen vind ik het een geslaagd geheel, die Potter-cyclus. Het verhaal zit ingenieus in elkaar en biedt voldoende verrassingen. Natuurlijk: het is een boek voor kinderen en als volwassene doorzie je die trucjes die de schrijfster uithaalt om het voor die leeftijdsgroep aantrekkelijk te maken. Maar daar is niks op tegen. In dit zesde deel wordt duidelijk hoe de uiteindelijke strijd tussen Harry Potter en Voldemort beslecht zal moeten worden. Het lijkt me niet eenvoudig om in het nog te schrijven laatste deel alle eindjes aan elkaar te knopen. We wachten dus af. Nu weer terug naar de grotemensenliteratuur. Ik heb de laatste feuilletons-uitgave De schemer daalt van Jeroen Brouwers van mijn plankje 'nog te lezen boeken' gehaald.

19 november 2005

Het boekenschrift (1): de plezierfactor

Met dit boekje is het allemaal begonnen: De plezierfactor van Felix Eijgenraam. Ondertitel: Nut en genot van het boekenschrift. Ik kocht het op 8 januari 1991 bij de V&D in de Amsterdamse Kalverstraat voor fl. 14,95 (inderdaad: ook de aankoopgegevens houd ik bij). Ik denk dat ik erop geattendeerd ben door een artikel in de krant, want Eijgenraam schreef regelmatig voor NRC Handelsblad. Bovendien ontstond het uit een stuk in die krant waarin hij schreef dat hij zo'n boekenschrift bijhield en op dat gebied waarschijnlijk wel een uitzonderlijke neuroot zou zijn. De vele reacties van mensen die een vergelijkbaar systeem erop nahielden vormden de basis voor dit geweldige boekje van 71 bladzijden. In dit boekje geeft Eijgenraam voorbeelden van hoe je een boekenschrift kunt inrichten, welk nut en plezier je ervan kunt hebben en welk wetenschappelijke waarde een verzameling boekenschriften eigenlijk heeft. Om op dat laatste in te gaan: Eijgenraam vertelt dat een verzameling leesverslagen van de 'gewone' lezer meer zegt over de receptie van een boek dan de verkoopcijfers of de recensies. Want uit hoge verkoopcijfers kun je niet waterdicht afleiden dat mensen die boeken daadwerkelijk hebben gelezen en dat ze die boeken ook gewaardeerd hebben. Om een voorbeeld te noemen: de meeste lezers die ik ken hebben De wetten van Connie Palmen in de kast staan; dat boek was indertijd ook een enorme bestseller. Maar ik moet de eerste nog tegenkomen die me zegt dat-i dat een fantastisch boek vond...

In De plezierfactor krijgt één boekenlezer extra aandacht: Maarten 't Hart. Deze veellezer begon op 1 januari 1960 met een boekenschrift. Zoals bekend is zijn leeshonger niet te stillen; het aantal gelezen boeken per jaar van 1960 tot 1989 varieert tussen ruim 100 en 472!
Uit de genoteerde gegevens zijn allerlei grafieken te herleiden, en daar geeft het boekje ook fraaie voorbeelden van. Denk bijvoorbeeld aan het aantal boeken (per jaar), het aantal bladzijden (per jaar, per boek gemiddeld), de leesduur per boek, een waarderingssysteem enzovoort. Het volgende schema is daarvan nog het simpelste voorbeeld, maar hoe geweldig leek me dat om zoiets ook ooit van mijn eigen leesgedrag te kunnen maken:

Ik kom in latere blogs terug op mijn eigen boekenschrift, maar ik moest daartoe natuurlijk eerst dat geweldige boekje noemen van Felix Eijgenraam. Hulde aan hem, die in 1994 op 37-jarige leeftijd overleed. Alleen al voor dit boekje verdient hij herinnerd te worden!

18 november 2005

Tommy Wieringa: Joe Speedboot


Vandaag uitgelezen: de nèt niet met de AKO-literatuurprijs bekroonde roman van Tommy Wieringa: Joe Speedboot. Het is één van de meest vermakelijke en verrassende romans die ik de afgelopen tijd gelezen heb. De stijl van Wieringa is levendig en vlot, en je valt van de ene verbazing in de andere. Het perspectief van de ik-figuur die aan een rolstoel gekluisterd is, en daardoor aanvankelijk vooral observeert in plaats van aan de handeling deelneemt, is erg goed gekozen. Het boek bevat ontzettend veel scherpe uitspraken, die me deden afvragen waar Wieringa ze vandaan heeft gehaald. Volgens mij moet hij ze in vele jaren verzameld hebben. Ze maken duidelijk dat Wieringa met een scherp oog naar zijn omgeving kijkt. Naast dit alles valt er met dit boek vooral ook veel te lachen; ik heb meerdere keren zitten schateren. Dit is één van die boeken die je dat heerlijke gevoel geven dat lezen eigenlijk de allerfijnste bezigheid is! Ik vertel hier niet waar het boek over gaat, want je moet het absoluut zelf gaan lezen. Goed hoor, van die Tommy Wieringa. En morgen verschijnt de nieuwe Harry Potter, dus op naar Zweinstein.

14 november 2005

Wat heeft een speedboot te maken met een iPod?


Meteen na het uitlezen van het Geheim Dagboek van Hans Warren ben ik begonnen in Joe Speedboot van Tommy Wieringa. Ik had gedacht het dit weekend uit te lezen (want het is een vermakelijk en goed geschreven boek - tot op 60 bladzijden althans). Maar afgelopen zaterdag heb ik een iPod gekocht, en ben nu even in de wolken met dit kleine witte wonder... Geef me dus nog een paar dagen voordat deze blog wordt aangevuld. Er volgen echter een paar dagen met lange treinreizen, dus ik ga de iPod en Speedboot met elkaar proberen te combineren!

09 november 2005

Geheim Dagboek (2)


Vandaag Geheim Dagboek 1987-1990 van Hans Warren uitgelezen. Een prachtig deel, waarin kunst, eten, de relatie met M. en de perikelen daarin centraal staan. Warren bezoekt veel tentoonstellingen, maakt kortere reizen door Frankrijk en is jurylid van de AKO-prijs. Interessante noviteit in dit deel is dat M. verliefd wordt op een vrouw die ze bij televisieopnames leren kennen; het levert veel spanning en ruzies op. Ondanks deze 'stormen' geniet Warren van het leven: zijn zintuigen werken op volle kracht en in glooiend proza schrijft hij daar prachtig over. Het lezen van het Geheim Dagboek is een genotvolle bezigheid waarvoor je de tijd neemt en dat verrassend én vertrouwd is. Het monument is weer een stukje hoger geworden. Tenslotte: wie meer wil weten over Hans Warren neemt een kijkje op deze website.

Innemend

In de wereld vol ambitie, zit ik fluitend op mijn fietsie.

Ergens in Utrecht, gegrift in een stoeptegel.

07 november 2005

Help!


Ik ben een groot liefhebber van het werk van Jeroen Brouwers. Ik heb nog lang niet alles van hem gelezen, maar sinds een jaar of twee (toen ik structureel zijn boeken begon te lezen) heb ik toch zeker zo'n 20 titels van hem gelezen. Onbetwist hoogtepunt zijn de twee kloeke delen met brieven Kroniek van een karakter (let op: met dezelfde titel is in de serie Privé domein en onlangs bij Uitgeverij Atlas herdrukt een bekort, ééndelig uittreksel daaruit verschenen). Ook het essayistische werk van Brouwers vind ik verheven boven zijn fictie; de feuilletons-uitgaven bijvoorbeeld bieden de lezer een bron van vermaak, eruditie en vakmanschap. Alleen: waar is dat ene onvindbare Feuilletons deel 4 Alles is iets? Wie kan mij helpen aan een exemplaar? Alle zoekmachines, internetantiquariaten, verborgen uitdragerijtjes gespecialiseerd in onvindbare boeken verscholen in duistere stegen in alle steden van Nederland en ook De Slegte: helaas meneer. De overige Feuilletons-delen zijn ofwel gewoon leverbaar, ofwel eenvoudig via de antiqbook- en andere websites op te sporen. Maar van dit deel 4 ontbreekt ieder spoor. Eeuwige roem voor wie mij de gouden tip doet toekomen!

06 november 2005

Pietlut?


Vorig jaar een onverwacht succes, en nu herhaald en nagebootst: een serie van 10 boeken voor slechts een paar euro per deel, met bon uit de krant. De Volkskrant en uitgeverij Meulenhoff lanceerden vorig jaar de serie met tien boeken van Nobelprijswinnaars. En nu heeft dezelfde combinatie een serie met boeken die een literaire prijs ontvingen; het Parool biedt de Bibliotheek van verboden boeken.
Ik tik graag boeken op de kop; en gebonden uitgaven zijn geenszins te versmaden. Er zijn echter twee redenen waarom ik de series links laat liggen. Allereerst koop ik alleen boeken waarvan ik me stellig voorneem ze ook daadwerkelijk te lezen. Niet alle boeken uit de series leken me noodzakelijk om te lezen. Daarnaast had ik sommige boeken al. Conclusie: ik zou dus slechts enkele delen uit die series hoeven te kopen. En inderdaad: er zitten boeken bij die ik graag wil lezen (McEwan: Amsterdam / Brecht: De blikkentrommel / Rushie: Duivelsverzen etc.). Maar: welke idioot van een uitgever heeft goedkeuring gegeven aan het plaatsen van een groot serienummer op de rug van ieder omslag? Ik wil in mijn boekenkast tussen mijn paar McEwan-titels geen uitgave waarop een grote 1 prijkt. Of bij de Dostojevski's een boek met een vette 9.
De uitgever die dit heeft goedgekeurd heeft de series niet voor boekenliefhebbers uitgegeven, maar voor Lecturama- en Encyclopedie-verzamelaars. De series zijn bedoeld voor mensen die zo'n mooi rijtje van 1 tot 10 naast elkaar willen hebben. Die de 120 dagen van Sodom van De Sade hoogstwaarschijnlijk nooit zullen lezen, maar het niet kunnen verdragen dat in het rijtje boeken in de kast het deel met de 5 op de rug ontbreekt. Ik gun die mensen boekenkasten vol series, maar als boekenlezer én als uitgever gruwel ik van deze manier van uitgeven. De series bieden titels die onderling geen inhoudelijke band met elkaar hebben en toch een rangnummer hebben gekregen. Ik ga voor de titels die ik wel wil lezen op zoek op naar een oudere druk...

Briefwisseling

Vandaag bijna 150 pagina's gelezen in het Geheim Dagboek van Hans Warren. Ik bewaar de resterende pagina's voor later deze week. Het is prachtig.
In de toekomst zal ik in deze Leeslog met name over actuele leeservaringen schrijven, maar om deze Leeslog snel wat meer inhoud te geven nu ook over boeken die ik eerder las. Verreweg het grootste boek dat dit jaar verscheen is de Briefwisseling 1951-1987 tussen Gerard Reve en Geert van Oorschot. Ik ben sowieso een liefhebber van zulke literaire egodocumenten; deze bijna 800 pagina's dikke verzameling verdient alle literaire prijzen die te vergeven zijn. Deze brieven bewijzen dat de band tussen een schrijver en zijn uitgever één van de meest intense relaties is die tussen mensen mogelijk is. Je komt niet alleen veel te weten over hun onderlinge verhouding, maar ook over beide persoonlijkheden zelf. En omdat zowel Reve als Van Oorschot zich in hun brieven helemaal blootgeven, is deze briefwisseling boeiend en spannend tot de laatste bladzijde en blijkt het boek van oneindig meer waarde dan de in twee etappes verschenen briefwisseling tussen Hermans en Van Oorschot.

05 november 2005

Geheim Dagboek

Momenteel ben ik geheel in de ban van het zeventiende deel van het Geheim Dagboek van Hans Warren. Ik begon deze dagboeken al snel na het verschijnen van de eerste delen te kopen en te lezen, en zodra er een nieuw deel uitkwam, kocht en las ik dat meteen. De serie is uitgegroeid tot een monument in de Nederlandse literatuur!

Ik ben pas 50 bladzijden op weg in dit deel, dus veel kan (en wil) ik er nog niet over zeggen. Maar ik ben blij deze Leeslog met juist dit boek te kunnen beginnen. Later meer!

03 november 2005

Gelezen in 2005

Gelezen boeken in 2005

BOS, Wouter: Dit land kan zoveel beter
BROUWERS, Jeroen: Alles is iets. Feuilletons 4
BROUWERS, Jeroen: De schemer daalt. Slenteren door mijn boekenkast. Feuilletons 7

EIJGENRAAM, Felix: De plezierfactor

FOER, SAFRAN, Jonathan: Extreem luid en ongelooflijk dichtbij

GLASTRA VAN LOON, Karel: De passievrucht

MCEWAN, Ian: Zaterdag

PEPER, Rascha: Een Spaans hondje

REVE, Gerard & OORSCHOT, VAN, Geert: Briefwisseling 1951-1987
REVE, VAN HET, Karel: Met twee potten pindakaas naar Moskou
ROWLING, J.K.: Harry Potter en de halfbloed prins

UYL, DEN, Bob: Een zachte fluittoon
UYL, DEN, Bob: Een zwervend bestaan

WARREN, Hans: Geheim dagboek 1997-1990
WIERINGA, Tommy: Joe Speedboot
Meer Leeslog in eerdere maanden - zie de 'archives' in de rechterkolom.